Aktualności

„Z kart pamięci…Michniów”

  • Plakat
    Plakat

W najbliższą sobotę 12 lipca br., w ramach obchodów 71. rocznicy pacyfikacji Michniowa Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie otwarta zostanie wystawa pt. „Z kart pamięci…Michniów”. Zgromadzone nawystawie eksponaty i materiały nawiązują do wydarzeń z 12-13 lipca 1943 roku, kiedy to członkowie niemieckich formacji policyjnych dokonali brutalnej pacyfikacji wsi. W tych dniach, według najnowszych ustaleń historyków zamordowano w Michniowie 204 osoby, w tym 102 mężczyzn, 54 kobiet i 48 dzieci. Najmłodszą ofiarą pacyfikacji był dziewięciodniowy Stefan Dąbrowa. Jego rodzice-Piotr, Irena oraz dwuletnia siostra Elżbieta, również znaleźli się w grupie mieszkańców wsi, zamordowanych przez niemieckich policjantów i żandarmów.  Pacyfikacja Michniowa była zemstą władz niemieckich, za pomoc okazywaną przez mieszkańców wsi żołnierzom Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury”.  W trakcie pacyfikacji siły niemieckie dowodzone m.in. przez kapitana Gerulfa Mayera i podporucznika Adalberta Mayera dopuściły się licznych zbrodni na ludności Michniowa. Mieszkańców wsi palono żywcem w stodołach, zabijano strzałami z karabinów i przebijano bagnetami. Na roboty przymusowe w głąb III Rzeszy wywieziono 18 michniowskich dziewcząt i kobiet. Część z nich, jako robotnice rolne zostały przekazane niemieckim bauerom w okolicach Hanoweru i Stadthagen. Wyjeżdżając z Michniowa Niemcy zabrali ze sobą 10 osób, których poddano brutalnemu śledztwu. 9 z nich skierowano do obozów koncentracyjnych, z których po wojnie powróciło jedynie 3.

Na ekspozycji prezentowane są oryginalne materiały historyczne, w tym elementy uzbrojenia, odzieży obozowej, a także dokumenty i zdjęcia pochodzące z kolekcji prywatnych oraz zasobu Archiwum Państwowego w Kielcach, Muzeum Orła Białego w Skarżysku-Kamiennej, Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach, Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu oraz Muzeum Wsi Kieleckiej.

Podczas uroczystości będzie można nabyć wydane przez Instytut Pamięci Narodowej opracowanie źródłowe: „I nie widziałem ich więcej wśród żywych…”. Pacyfikacja Michniowa 12 i 13 lipca 1943 r. w dokumentach i relacjach, wstęp i oprac. T. Domański, Kraków 2014.

W okresie II wojny światowej wieś kielecka doświadczyła wielu aktów przemocy ze strony okupacyjnych władz niemieckich: brutalnych wywózek na roboty przymusowe, łapanek, aresztowań, pojedynczych i zbiorowych zabójstw oraz pacyfikacji. Szczególne nasilenie represji niemieckich miało miejsce w latach 1943-1944. Niniejszy tom źródeł „I nie widziałem ich więcej wśród żywych…” w opracowaniu Tomasza Domańskiego przedstawia historię pacyfikacji wsi Michniów przeprowadzonej 12 i 13 lipca 1943 r. W tych dniach funkcjonariusze różnego rodzaju niemieckich formacji policyjnych zamordowali 204 osoby: (kobiety, dzieci i mężczyzn). Kilkudziesięciu z nich spłonęło żywcem. Po ograbieniu całą wieś spalono. Zaprezentowane w niniejszym wydawnictwie dokumenty i relacje są wstrząsającym opisem przygotowań, przebiegu i skutków przeprowadzenia akcji w Michniowie widzianej z jednej strony oczami ocalonych mieszkańców, z drugiej zaś funkcjonariuszy policji niemieckiej. 

Autorami wystawy są: Ewa Kołomańska i dr Maciej Chłopek. Opracowanie plastyczne ekspozycji wykonał Janusz Furmańczyk. Wystawa została sfinansowana ze środków Fundacji „Pomnik-Mauzoleum” w Michniowie.

Załączniki